Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
8EEE 410ELECTRICAL AND ELECTRONICS MEASUREMENT AND INSTRUMENTATION3+0+03504.08.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili İngilizce
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, en son teknoloji ürünü elektronik cihazlar ve ölçüm sistemleri kullanarak ölçüm prensiplerini öğretmektir. Ders, giriş seviyesinde matematik, fizik, kimya, olasılık teorisi, devre analizi ve temel elektronik bilgisi gerektiren bir düzeyde sunulmaktadır. Ders, veri ve veri analizi, ölçüm devreleri, özel cihazlar ve çeşitli ölçüm sistemleri de dahil olmak üzere ölçüm teknolojisine sistematik bir bakış açısı sunmaktadır. Bir öğrencinin belirli ölçümlerin sınırlamalarını anlaması için, giriş dönüştürücüsünden nihai veri analizine kadar veriyi etkileyen her şeyin farkında olması gerekmektedir. Elektronik ölçümler sistem bakış açısından ele alınmakta ve dersin önemli bir bölümü sistemlerle ilgili ölçüm problemlerine ayrılmıştır.
Dersin İçeriği Ölçü birimleri ve standartları sistemi. Boyutlar. Kalibrasyon. Ölçüm cihazlarının statik ve dinamik özellikleri. Ölçüm hataları ve bunların işlenmesi. Eğri uydurma yöntemleri. Korelasyon katsayısı. Yükleme etkileri. Gerilim, akım, güç, empedans ölçümleri. AC DC köprüleri. Dijital kayıt sistemleri. Gürültüler. Transdüserler: dirençli, kapasitif, indüktif, termoelektrik, piezoelektrik, fotovoltaik, mekanik. Manyetik ölçümler. LVDT. Kuvvet, basınç, sıcaklık, akış, seviye ölçümleri.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Yüz-yüze
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. Nuran DOĞRU
Dersi Verenler Prof.Dr. NURAN DOĞRU
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 1
2

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %40
Mühendislik Tasarımı %40

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 2 % 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 40
Toplam :
3
% 70

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Haftalık teorik ders saati 14 3 42
Haftalık uygulamalı ders saati 14 7 98
Materyal tasarlama, uygulama 2 2 4
Ara sınav ve ara sınava hazırlık 2 3 6
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Gerilim, akım, güç faktörü, frekans vb. ölçümleri gibi benzer amaçlar için çeşitli ölçüm cihazlarının seçimi konusunda bilgi edinmek.
2 Farklı tipteki elektrikli ölçüm cihazlarının bağlantılarını öğrenmek.
3 Farklı aletlerin ayarlarını öğrenmek.
4 Elektrikli aletlerin çalışma prensibini ve yapısını anlamak.
5 Cihazların tasarım formüllerine dayalı olarak, cihazlarla ilgili çeşitli sayısal problemleri çözmek.
6 Sensörlerin ve dönüştürücülerin yapısı, özellikleri ve kullanım yöntemleri hakkında bilgi edinmek.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 I) Metroloji prensipleri. Doğrudan ve dolaylı ölçümler. Ölçüm yöntemleri. Birim sistemleri. II) Ölçüm standartları. Aletlerin kalibrasyonu, derecelendirilmesi ve doğrulanması. Temel ve türetilmiş birimler. Boyutlar. Anlamlı rakamlar.
2 I) Ölçüm cihazlarının statik özellikleri. Ölçüm cihazlarının dinamik özellikleri. Sıfırıncı ve birinci dereceden basamak ve sinüzoidal giriş modelleri. II) İkinci dereceden basamak ve sinüzoidal giriş modelleri.
3 I) Dinamik özelliklerin genel tercihleri. Yüksek dereceli cihazların statik ve dinamik tepkileri. II) Mutlak ve nispi hatalar. Ölçümlerin doğruluğu, hassasiyeti, duyarlılığı, çözünürlüğü. Bütün, sistematik ve rastgele hatalar. Sistematik hata türleri.
4 I) Deneysel istatistiksel belirsizlik analizi. II) Deneysel verilerin ekspresyon analizi. Ortalama, medyan, sapmalı ve sapmasız standart sapmalar.
5 I) Binom ve Gauss dağılımları. Güvenirlik aralıkları. Chauvenet kriteri. Verilerin normal dağılımla karşılaştırılması. II) En küçük kareler yöntemi. Korelasyon katsayısı
6 I) Uygunluk testi için Ki-Kare yöntemi. Farklı örneklerin t-testi ile karşılaştırılması. Kayıt cihazlarının genel özellikleri. II) D’Arsonval galvanometresi. Yükleme etkileri. Gerilim ölçümleri. Ayrton şöntü. Akım, güç, empedans ölçümleri.
7 I) Kuvvet, basınç, tork ölçümleri. Mekanik, kapasitif, indüktif, dirençli, piezoelektrik dönüştürücüler.
8 I) Dijital kodlar. Dijital-analog dönüştürücüler. Analog-dijital dönüştürücü yöntemleri. Dalga formu kaydediciler. II) Güç kaynakları. Potansiyometre devresi (sabit voltaj ve sabit akım)
9 I) Analogdan dijitale dönüştürücülerin yöntemleri. Dalga formu kaydediciler. II) Güç kaynakları. Potansiyometre devresi (sabit gerilim ve sabit akım) I) Wheatstone köprüsü (sabit gerilim ve sabit akım). AC köprülerinin temel prensipleri. II) Maxwell, Hay, Wien, radyo frekansı, Schering köprüleri.
10 I) Sinyal şartlandırma sistemleri için yükselticiler. II) Potansiyometreler, diferansiyel transformatörler. Direnç tipi gerinim ölçerler. I) Piezorezistif, kapasitif sensörler. Girdap akımı sensörleri. II) Piezoelektrik sensörler ve osilatörler. Fotoelektrik sensörler. Gürültüler.
11 I) Fotoçoğaltıcılar, fotodiyotlar. Manyetik alan ölçümleri için arama bobini, Hall etkisi dönüştürücüler. II) Kelvin sıcaklık ölçeğinin kökeni. Genleşmeli, termoelektrik, dirençli termometreler.
12 Termistörler. Radyasyon termometreleri, foton dedektörleri.
13 I) Kuvvet, basınç, tork ölçümleri. Mekanik, kapasitif, indüktif, dirençli, piezoelektrik dönüştürücüler. II) Akış hızı, hacim, kütle ölçümleri. Stokes ve Puazeihl viskozite ölçüm yöntemleri.
14 I) Measurements of force, pressure, torque. Mechanical, capacitive, inductive, resistive, piezoelectric transducers.II) Akış hızı, hacim, kütle ölçümleri. Stokes ve Puazeihl viskozite ölçüm yöntemleri.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 5 5 5 5 5
Ö1
Ö2
Ö3
Ö4
Ö5
Ö6

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek